Zelfreflectie
Emoties herkennen en benoemen
Kort antwoord
Begin bij je lijf, niet bij het woord: waar zit het, en wat wil het? Zoek daarna een preciezer woord dan “goed” of “slecht”. Hoe specifieker je het benoemt, hoe duidelijker wordt wat je nodig hebt.
Op de vraag hoe het gaat, antwoorden de meeste mensen met “goed”, “druk” of “gaat wel”. Dat is sociaal handig, maar het wordt een probleem als het ook je interne antwoord is — want dan weet je zelf niet zo goed wat er aan de hand is.
Waarom preciezer benoemen helpt
Elk gevoel wijst naar iets anders. Boosheid wijst vaak op een overschreden grens. Verdriet op verlies. Angst op iets dat je wilt beschermen. Schaamte op de angst er niet bij te horen.
Als je alles “slecht” noemt, mis je die informatie. “Ik voel me rot” geeft geen richting; “ik ben teleurgesteld omdat ik gepasseerd werd” geeft wel richting.
Begin bij je lijf
Als je niet weet wat je voelt, is het woord zoeken de moeilijkste route. Je lijf is concreter en meestal eerder ter plaatse.
Van lichaam naar woord
3 minuten- Waar in je lijf voel je iets? Keel, borst, buik, schouders, kaken?
- Hoe voelt het? Strak, zwaar, leeg, warm, onrustig?
- Wat wil dat gevoel? Weg, praten, huilen, iets zeggen, alleen zijn?
- Zoek nu pas een woord. Klopt het maar half, dan is half goed genoeg.
Een preciezer vocabulaire
Vaak zit het juiste woord vlak naast het woord dat je eerst pakt.
- In plaats van boos: geïrriteerd, gefrustreerd, gepasseerd, machteloos, verontwaardigd.
- In plaats van verdrietig: teleurgesteld, eenzaam, gemis, moedeloos, geraakt.
- In plaats van bang: onzeker, gespannen, ongerust, overrompeld.
- In plaats van moe: leeg, overprikkeld, uitgeblust, verzadigd.
- In plaats van goed: opgelucht, tevreden, rustig, hoopvol, trots.
Twee dingen tegelijk mogen
Veel verwarring komt doordat mensen aannemen dat er één antwoord moet zijn. Je kunt opgelucht én verdrietig zijn dat iets voorbij is. Je kunt blij zijn voor iemand en tegelijk jaloers.
Dat is geen tegenstrijdigheid die je moet oplossen. Het is meestal gewoon een compleet antwoord.