Piekeren: denken dat nergens uitkomt

Het verschil tussen nadenken en piekeren

Nadenken beweegt ergens heen. Je weegt af, je komt tot een conclusie, en daarna is het klaar — ook als de conclusie is dat je het nog niet weet.

Piekeren draait rondjes. Je komt telkens langs dezelfde punten, in dezelfde volgorde, zonder ergens uit te komen. Het voelt alsof je aan het werk bent, maar er komt geen resultaat uit. Dat is het bruikbare onderscheid: niet hoe zwaar het onderwerp is, maar of je vooruitkomt.

Vraag jezelf niet “is dit belangrijk?” maar “kom ik hier verder mee?”

Waarom “niet meer aan denken” niet werkt

Een gedachte wegduwen vraagt dat je eerst controleert of hij weg is — waardoor je er weer aan denkt. Daarom is afleiding op de lange duur geen oplossing en werkt het beter om de gedachte een plek te geven dan hem te verbieden.

Opschrijven werkt om die reden vaak beter dan wegdenken. Het geeft de gedachte een plek buiten je hoofd, en het maakt zichtbaar hoe vaak dezelfde zin terugkomt.

Een vast piekermoment

Een beproefde aanpak is het afspreken van een vast, kort moment per dag waarop je bewust wél piekert — bijvoorbeeld vijftien minuten, altijd op dezelfde tijd, en niet vlak voor het slapen. Komt een piekergedachte daarbuiten langs, dan noteer je hem en verwijs je hem naar dat moment.

Het aardige is dat de meeste gedachten hun urgentie kwijt zijn tegen de tijd dat het moment er is. En de gedachten die dat niet zijn, verdienen die aandacht ook echt.