Overprikkeld: te veel tegelijk, te weinig ruimte

Als alles even te hard binnenkomt, is minder toevoegen belangrijker dan iets nieuws proberen.

Haal één prikkel weg

1 minuut
  1. Kijk om je heen en bepaal welke prikkel het hardst binnenkomt: geluid, licht, mensen of je scherm.
  2. Haal alleen díe weg. Koptelefoon op, scherm dimmen, of de gang op lopen.
  3. Adem drie keer uit, langzamer dan je inademt.
  4. Doe verder niets. Voeg vooral niets toe.
Misschien herken je dit
  • Geluiden die normaal niet opvallen, worden ineens irritant.
  • Je wordt kortaf tegen mensen om wie je geeft.
  • Je kunt geen simpele beslissing meer nemen — zelfs niet wat je gaat eten.
  • Je wilt weg, zonder precies te weten waarvandaan.
  • Je lijf voelt gespannen: kaken, schouders, ademhaling hoog in je borst.

Wat overprikkeling is

Overprikkeld raken betekent dat er meer binnenkomt dan je op dat moment kunt verwerken. Dat is geen karakterfout en geen aanstellerij. Het gaat vaak niet om één grote gebeurtenis, maar om de optelsom: een drukke ochtend, te weinig slaap, een vol kantoor, je telefoon, en dan nog iemand die iets van je wil.

Belangrijk detail: overprikkeling gaat over hoeveelheid, niet over inhoud. Je kunt overprikkeld raken van dingen die je leuk vindt. Een verjaardag kan net zo goed te veel zijn als een deadline.

Waarom “even doorbijten” meestal niet werkt

De reflex is vaak om te presteren: nog even dit afmaken, nog even blijven. Maar bij overprikkeling is het probleem juist dat er te veel binnenkomt. Er nog iets bij doen maakt het groter, niet kleiner.

Het tegenovergestelde werkt beter: minder. Minder input, minder keuzes, minder mensen, korter. Dat voelt onlogisch als je het gevoel hebt dat je iets moet oplossen — maar wegnemen ís hier de oplossing.

Zorgen dat het minder vaak gebeurt

Overprikkeling kondigt zich meestal aan. De signalen zijn er al uren voordat het te veel wordt — je merkt ze alleen pas als je erop let. Dat is precies waar een korte dagelijkse check-in voor bedoeld is: niet om je te analyseren, maar om vroeg genoeg door te hebben dat er iets aan zit te komen.

  • Plan na een drukke afspraak standaard een leeg kwartier in.
  • Merk op wanneer het meestal misgaat — laat op de middag, na het pendelen, in de supermarkt.
  • Spreek met jezelf af wat je dan doet, zodat je op dat moment niet hoeft te bedenken wat helpt.
In de app

Hoe Kies Jezelf hierbij helpt

Waar de app niet voor is

Als overprikkeling je dagelijks leven blijft belemmeren, of als je vermoedt dat er iets structureels onder zit, is dit geen app-vraag maar een gesprek met je huisarts.

Download in deApp Store

Gratis te proberen. Geen account nodig.